Zocherparken in Zuid-Holland

Veertien Zocherparken

In het plangebied zijn in de actuele situatie 14 buitenplaatsen aanwezig die als Zocherpark aangemerkt worden. Van deze buitens zijn er 12 bezocht om het Zocheraspect in de actuele situatie in het plangebied vast te leggen. Dit betreft: Vredenoord, Vreugd en Rust, Duivenvoorde, Berbice, Blankenburg, Backershagen, Beukenhorst, De Paauw, Raaphorst, Oosterbeek, Voorlinden en Clingendael. Duinrell en Duindigt zijn niet bezocht. Bij de bezoeken zijn de herkenbaarheid en de staat van onderhoud van de Zocherparken als geheel en hun samenstellende structuurelementen geïnventariseerd, op basis van de beschreven Zocher-ontwerpstijl. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in de gaafheid van de ruimtelijke opzet van de parkaanleg en de onderhoudstoestand van de typerende Zocheraspecten.

Buitenplaats Vredenoord ontworpen door J.D. Zocher sr., na de reconstructie van het park naar ontwerp van P. Verhoeff. Kenmerkend zijn de slingerende beek-structuur met hoofd- moment bij de grote vijver met eiland, de ‘schone’ paden- structuur en de grote verschei- denheid in beplantingssoorten.

Foto P. Verhoeff, 2016

kasteel Duivenvoorde ontworpen door J.D. Zocher jr. Deze foto is genomen vanaf de oprijlaan. De laanbomen zijn rechts zichtbaar. Het zicht vanaf de oprijlaan gaat over de weilanden van Duivenvoorde naar het kasteel in de verte. De omliggende weilanden zijn opgenomen in de parkaanleg.

Foto K. Aschman, 2016

Behoud van uitstraling, ondanks verlies van omvang

Van de bestaande Zocherparken heeft geen enkel park zijn historische omvang ten tijde van de aanleg behouden. Alle Zocherparken zijn gesplitst, gedeeltelijk verkaveld en / of (gedeeltelijk) heringericht. Alle 12 buitenplaatsen kennen delen die in mindere of meerdere mate zijn heringericht. Buitenplaatsen waarvan (grote) delen zijn afgesplitst zijn: Vredenoord, Berbice, De Paauw, Backershagen, Beukenhorst, Blankenburg en Oosterbeek.

Wat in zijn algemeenheid opvalt aan de parken is dat zij tot op heden een beeldbepalende rol spelen in hun omgeving, ondanks hun verschillende staat van gaafheid en onderhoud. De Zocher-aanleggen zijn grofweg tussen de 200 en 150 jaar oud. Ondanks de ontegenzeggelijke verschraling hebben deze parken tot op heden een duidelijk beleefbare esthetische kwaliteit. De Zocher-architectuur in de parken, zowel van J.D. Zocher sr. als van J.D. Zocher jr., is dermate sterk dat deze parken in uitstraling nog steeds iconisch zijn voor de gehele collectie landgoederen en buitenplaatsen in het plangebied. In de uitstraling van de parken en hun impact op de omgeving is een duidelijk verschil merkbaar tussen de parken van J.D. Zocher sr. en J.D. Zocher jr.

Download de volledige publicatie