Karel Georg Zocher (1796 – 1863)

Karel Georg is het zesde kind van J.D. Zocher sr. en Maria Christina Michael. Als zijn vader in 1817 plotseling overlijdt komt hij, op dat moment nog net geen 21, onder voogdij van zijn broer Johan David jr. te staan. Over wat hij in de jaren daarna doet, is weinig bekend. Hoewel het tot nog toe niet zeker was of en hoe intensief Karel Georg samenwerkte met zijn broer J.D. Zocher jr. blijkt de betrokkenheid van Karel bij het werk van J.D. expliciet uit nieuw ontdekte correspondentie uit het Huisarchief van Twickel. Karel werd door zijn broer tussen 1830-1835 regelmatig naar Twickel gestuurd om daar zijn opdrachten uit te voeren. Dit tot ontevredenheid van eigenaar baron Van Heeckeren, die Karel Georg minder deskundig vindt en liever zijn hoger aangeschreven broer ziet verschijnen.

Baron Van Heeckeren schrijft J.D. Zocher jr. in december 1835:

“Hierbij nog komt het salaris, dat even hoog wordt berekend, ook wanneer UwE. niet zelve overkomt doch iemand zendt om de gegeven last uit te voeren, doch wien men niet kan consulteren, als laatstelijk nog bleek, toen ik mijn Rentmeester had opgedragen, een geschikte plaats te vragen, tot het plaatsen van twee vasen. Intusschen verzoek ik UwE. wel te begrijpen, dat in deeze aanmerking niets persoonlijks ligt gelegen, tegen UwE. Heer Broeder.” 39

J.D. Zocher jr. reageert als volgt: “Wat de reiskosten betreft welke ik bij Ziekte, of andere noodzaak door mijn broeder laat verrigten, ik zond hem nimmer als met mijn bepaalde orders, en wel overtuigd, dat hij dezelve kon uitvoeren, ik doe zulks ook bij gelegenheid op alle werken, en kan daarin niet wel andere schikkingen maken.”

Ontwerp De Plantage te Culemborg, L.P. Zocher, 1850

Coll. Gelderland nr. 2221

Foto van begin 20e eeuw van De Plantage te Culemborg, ontwerp door L.P. Zocher in 1850

Bron: mijngelderland.nl

In 1839 trouwt Karel Georg met Maria Cornelia Sikkel. Volgens de huwelijksakte staat hij in dat jaar geregistreerd als architect te Utrecht. Karel Georg werkt in ieder geval de tweede helft van zijn leven inderdaad zelfstandig als tuinarchitect en als bouwkundig architect. Er zijn 16 tuinarchitectuurprojecten van zijn hand

bekend, waarvan buitenplaats Schoonoord te Oostkapelle (1835) en het Stadswalplantsoen van Tiel (1838) de eersten zijn. Van buitenplaats Schoonoord is de originele ontwerptekening voor de parkaanleg bewaard gebleven, ondertekend met K.G. Sr., Architect te Utrecht. Bekend is dat hij op deze buitenplaats ook de gebouwen ontwerpt. In Zuid-Holland is van K.G. slechts één project / ontwerp bekend, namelijk dat voor de buitenplaats Welbehagen in Rotterdam.
Andere grote projecten waar K.G. Zocher aan werkt zijn het omvormen van de stadswallen van Middelburg (1841-1847), Hoorn ( circa 1840), Purmerend (1839 en 1861) en Wageningen (1854 en 1859) tot wandelpark, en enkele buitenplaatsen, waaronder Oldenaller (1850) en Blikkenburg (1852).

Werkwijze en ontwerpstijl

Karel Georgs ontwerpen kennen een landschappelijk karakter, met solitaire bomen, slingerende waterpartijen en wandelingen met afwisselende uitzichten. De hoofdstructuur van de parkaanleggen van K.G. Zocher lijkt erg op die van zijn broer J.D. Zocher jr. en neef L.P., maar opvallend is dat zijn ontwerptekeningen een gardenesk karakter kennen en zijn aangekleed met uitgebreide composities met bloemperken, zoals te zien is op de ontwerptekening van Schoonoord (Oostkapelle).45 Dit blijkt ook uit de rekeningen uit 1852 voor de buitenplaats Blikkenburg te Zeist, waar in de uitgebreide bloemvakken een groot sortiment wordt vermeld van dahlia’s, stamrozen, “diferente” bloemplanten, rozenstruiken, azalea’s, rododendrons, hortensia’s, maandrozen, lage bloemstruiken, “diferente” stokrozen, pioenrozen, groenblijvende struiken, sparren, lariks, zilversparren en gewone sparren.46 Opvallend is dat K.G., in tegenstelling tot de andere Zochers, regelmatig moestuinen in zijn ontwerpen vormgeeft in landschapsstijl. K.G. zal net als zijn vader en broer bekend zijn geweest met Engelse, Duitse en Franse literatuur en ideeën over deze trend.

Ontwerp van een plantsoen in Gouda van L.P. Zocher in 1875. Met als bijschrift: “Kaart van het terrein om de Tiendewegsbrug, in de gemeente Gouda, benevens eenige profielen van dat terrein”

Coll. Streekarchief Midden- Holland, inv. nr. 2201 G 1

Download de volledige publicatie