Louis Paul Zocher (1820 – 1915)

Louis Paul Zocher is een zoon van J.D. Zocher jr. en Amy May van Vollenhoven. Hij wordt in 1820 geboren op de Haarlemse buitenplaats Akendam. Aangenomen wordt dat hij zich vanaf circa 1844 als architect en tuinarchitect ontwikkelt; eerst in de leer bij zijn vader en vanaf omstreeks 1849 als medefirmant. De meeste ontwerpen van de firma Zocher tussen 1850 en 1870 zijn gesigneerd met “Zocher” of “J.D. en L.P. Zocher”. Omdat ontwerpen vanaf 1850 gezamenlijk worden ondertekend is het lang niet altijd duidelijk welke Zocher doorslaggevend is geweest voor een ontwerp. Het is overigens waarschijnlijk dat Louis Paul al voor 1850 een belangrijk aandeel in het ontwerpen had, zoals ook zijn oom K.G. Zocher meewerkte. De carrière van zijn vader floreerde in de jaren ‘40 en het is bijna niet mogelijk dat J.D. Zocher jr. alle ontwerpen zelf maakte.

In 1855 huwt Louis Paul Wilhelmina Geertruide Santbergen. Het paar gaat wonen aan het Spaarne in Haarlem. Als vader J.D. Zocher jr. in 1870 overlijdt blijft Louis Paul werkzaam als tuinarchitect. Hij blijft ontwerpen signeren met zowel zijn eigen naam als die van zijn vader. Momenteel zijn circa 30 tuin- en inrichtingsprojecten bekend van vader en zoon samen en 24 projecten van Louis Paul alleen. Het Vondelpark in Amsterdam is een van de bekendste gezamenlijke projecten van vader en zoon Zocher. Naast architectuurwerkzaamheden leidt Louis Paul ook de boomkwekerij op Rozenhagen.

Louis Paul en Wilhelmina krijgen twee dochters, Johanna Jacoba (1856) en Maria Elisabeth (1857). Beide dochters helpen hun vader in zijn werk; met de oudste werkt hij veel in de tuinen op Rozenhagen, maar zij overlijdt op jonge leeftijd, in 1875. Zijn tweede dochter gaat vaak mee op zakenreis. Louis Paul reist veel en spreekt zijn talen. In Manchester en Berlijn organiseert hij bloemententoonstellingen. De Berlijnse tentoonstelling wordt bezocht door Koning Willem I en graaf Von Bismarck.

Portretfoto van L.P. Zocher omstreeks 1875

Coll. Noord-Hollands Archief NH – NL-HlmNHA_218_10_53

Portretfoto van L.P. Zocher, omstreeks 1905

Coll. Noord-Hollands Archief, inv. nr. NLHIm-HA_540463010

Na het overlijden van Wilhelmina sticht Louis Paul in 1862 twee ondernemingen: de “Fa. L.P. Zocher en A. Beets of de Haarlemse Maatschappij tot het verduurzamen van levensmiddelen” (vanaf 1863) en “Stoom-meekrapfabriek H.H. Koopman, Zocher en Co. of Hollandia” (vanaf 1870). Vermoedelijk is de levensmiddelenfabriek de eerste van zijn soort in Nederland, volgens Carla Oldenburger “ingericht met fornuizen, waarop de groenten van de kwekerij werden gekookt.”49 Louis Paul was een breed geïnteresseerde ondernemer, die voorts de eerste oesterputten ten behoeve van de kunstmatige oesterteelt heeft aangelegd in Zeeland en een “Inrichting voor warme en koude baden” oprichtte.

In 1915 overlijdt Louis Paul. Hij wordt begraven op de door zijn vader aangelegde Haarlemse begraafplaats, de voormalige buitenplaats Akendam, waar Louis Paul is geboren. J.D. Zocher jr. ligt hier zelf ook begraven. L.P.’s opvolger als hoofd van de firma J.D. en L.P. Zocher is vennoot Jacobus Johannes Kerbert.

Werkwijze en ontwerpstijl

De tuinarchitectuurstijl van Louis Paul is bijna niet te onderscheiden van die van zijn vader; eenvoudig, harmonieus, afwisselend dicht bos en open uitzichten en waterpartijen met eilandjes zijn kenmerkende aspecten. Dit is niet verbazend, gezien hun bijna dertig jaar durende samenwerking. Wat wel verandert ten tijde van deze twee generaties is de Nederlandse maatschappij, waarin openbaar groen een steeds belangrijker plek inneemt. Waar J.D. Zocher jr. aanvankelijk veel op buitenplaatsen en kasteelparken werkt, verschuift de focus later en werkt Louis Paul meer aan openbare projecten zoals stadsparken, plantsoenen, singels en begraafplaatsen. De voortschrijdende industrialisatie in de tweede helft van de 19e eeuw brengt met zich mee dat welgestelden uit de stadscentra verhuizen; in eerste instantie naar villa’s die gebouwd worden op de vrijgekomen ruimte van de geslechte verdedigingswerken die de oude centra omringden, en later naar villaparken buiten de stad. Deze “suburbane” villaparken verrijzen in natuurgebieden aan of bij stations of spoor- of tramlijnen, relatief dicht bij stedelijke centra. Een villapark is een in percelen opgedeeld groot terrein met een uniforme inrichting in landschapsstijl, waarop louter villa’s worden gebouwd. L.P. Zocher ontwerpt diverse villaparken.

Ook na J.D. Zocher jr.’s overlijden in 1870 blijft de firma J.D. en L.P. Zocher in hoog aanzien staan en bedingt L.P. Zocher een grote mate van autonomie bij zijn opdrachtgevers. Kenmerkend hiervoor is zijn brief aan het Bestuur der Staatwaterbron te Haarlem van 6 Januari 1895:

“Ten slotte achten wij het niet overbodig hierbij nog even te releveeren dat, hoewel ons plan bij de uitvoering in hoofdzaak geheel zal worden gevolgd, het toch ook hier mogelijk is dat gedurende het werk, in verband met allerlei omstandigheden, geringe wijzigingen in de beplanting als anderszins gewenscht zullen blijken, welke wijzigingen wij ons in het belang van den aanleg en de omgeving gaarne zouden voorbehouden.”

Vermelding van J.J. Kerbert als vennoot; in dit project werkte hij vermoedelijke als adviseur bij de aanleg van het ontwerp

De Tijd 27-06-1905

Download de volledige publicatie